Home » Blog » Burn – out -herkenbaarheid en aanpak

Burn – out -herkenbaarheid en aanpak

15 maart 2017 Psychologie

Als arbeidspsycholoog begeleid ik met enige regelmaat mensen terug naar de arbeidsmarkt nadat ze zijn uitgevallen met burn-out klachten. Wat is nou precies burn-out? Hoe herken je dat, bij jezelf of eventueel bij de ander? Kun je er zelf wat aan doen? Burn-out en overspannenheid liggen dicht bij elkaar en worden in de volksmond veel door elkaar gebruikt. Maar hoewel overspannenheid nog in een korte periode is op te lossen ben bij een burn-out vele malen langer bezig om weer terug te keren naar een gezonde situatie.

Wanneer is iemand burn-out? Wat is er dan aan de hand? Voordat je burn-out raakt moet er eerst een periode aan voorafgaan van flinke inspanning, continue druk en/of diverse oorzaken tegelijkertijd. Vaak wordt ook gezegd dat je om burn-out (opgebrand) te raken, je eerst bevlogen (on fire) moet zijn (geweest). Dat kan op allerlei manieren en in allerlei situaties.

Oorzaken
De oorzaken van een burn-out zijn voor iedereen verschillend. Een deel kan liggen in de persoonlijkheid, het kan te maken hebben met persoonlijke omstandigheden, maar zeker ook de interactie tussen het individu/de werknemer en de organisatie/de werkgever. Sommige karaktereigenschappen geven meer risico op burn-out zoals neiging tot perfectionisme of ambitieus zijn. Maar ook moeite met nee-zeggen of het niet (her)kennen van de eigen grenzen zijn risico-gebieden. Mensen met dergelijke eigenschappen lopen eerder het risico om een burn-out te krijgen.

Risico’s in de werksituatie zijn hoge werkdruk, grote verantwoordelijk, tijdsdruk en dat dan gecombineerd met gebrek aan autonomie, feedback of waardering.

Hoe herken je een burn-out
Een mogelijke burn-out is te herkennen aan een aantal symptomen zoals psychische vermoeidheid, het gevoel dat de prestaties verminderd zijn, lichamelijke klachten als duizelig, spierpijn/rug/ nekklachten, problemen met slapen, moeite met ontspannen, prikkelbaar. Uitputting is het centrale kenmerk van burnout. Mensen met burn-out beschrijven zichzelf als uitgeput, aan het einde van het latijn of ‘op’. Niets lukt meer, geen zin meer in werk of andere taken, geen fut meer.
Om de diagnose van burn-out echt te kunnen stellen moet er al langere tijd sprake zijn van deze klachten. En met langere tijd wordt al gauw gedacht aan maanden.

Wat te doen bij verschijnselen van burn-out?
Als je meerdere van deze symptomen vertoond voor langere tijd of je herkent de klachten bij iemand anders, ga dan eens met een huisarts of bedrijfsarts praten. Ingrijpen voordat het te laat is, werpt zijn vruchten af. Ook kun je zelf alvast starten met (iets) meer bewegen; ga elke dag een half uurtje wandelen in de buitenlucht. Zorg voor voldoende rust, dus zet je telefoon uit ’s avonds en ook de TV. Dit lijken kleine dingen, maar ze kunnen al een groot verschil maken.
In mijn volgende column zal ik wat dieper ingaan op de aanpak, re-integratie en gevolgen voor werknemer en werkgever.


secrans
Regelmatig schrijf ik over onderwerpen die ik interessant vind als ondernemer en ontwikkelingen of nieuws in het vakgebied die nuttig zijn voor mijn opdrachtgevers. Een aantal blogs worden gepubliceerd op diverse social media.